Bilişim sektörüne yanıltıcı reklâm bombası düştü  

Bilgisayar Kullanıcılarını Bilinçlendirme Platformu adıyla yayınlanan reklâmların tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olduğuna karar veren Reklâm Kurulu, reklâmların durdurulmasına ve reklâmları veren 7 şirketin ayrı ayrı 44 bin 975 YTL cezaya çarptırılmasına karar verdi.

Sanayi Bakanlığı'na bağlı Reklâm Kurulu, Bilişim Sektörü Derneği'nin (TÜBİDER) başvurusu üzerine BKB (Bilgisayar Kullanıcılarını Bilinçlendirme Platformu) adıyla gazetelerde yayınlanan reklâmların durdurulmasına karar verdi. Kurul, platformu oluşturan Microsoft, HP, Symantec, Vestel, Escort, Casper ve Datateknik firmalarının her birine tüketiciyi yanılttıkları gerekçesiyle ayrı ayrı olmak üzere 44.975 YTL idari para cezası verdi. 12 bin bilişim firmasının üye olduğu TÜBİDER, başvuruda, BKB reklâmlarının markasız kişisel bilgisayar üreticilerini haksız yere 'garantisiz ürün satmak, satış sonrası servis hizmeti vermemek ve lisanssız ürün satmakla' suçladığını bunun gerçek olmayan yalan ve yanlış bir bilgilendirme olduğunu, BKB'nin sektörü karalayan bu tutumuyla haksız rekabete yol açtığını belirtmişti.

"Kural ihlâli alışkanlık yaptılar"

TÜBİDER Merkez Yönetim Kurulu Başkanı Alpay Özbay konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Bilgisayar kullanıcılarını yalan ve yanlış bilgilerle yönlendirmeye çalışmak ve buradan haksız kazanç elde etme çabası bir kez daha mahkûm oldu. Dünyanın heryerinde kural ve yasa ihlalini alışkanlık haline getirenlerin, ülkemizde kimi bilgisayar firmalarını da yanlarına alarak bunu yapmalarına TÜBİDER'in kararlı ve azimli tutumu engel oldu. Bu karar, ülkemizde ticaretin ve ticari reklâmların yasalara uygun ve etik kurallar içinde kalması gerektiğini umarız herkese bir kez daha anımsatır."

Markasızda da garanti olabilir

Reklâm Kurulu'nun 8 Şubat 2005 tarihli kararında şöyle denildi: "www.bkb-turkiye.com adresinde yayımlanan 'İsmi cismi belli olmayan bir bilgisayar almak işi şansa bırakmaktır' başlıklı reklâmlarda yer alan ibarelerle; garanti belgesi, satış sonrası bakım onarım hizmetleri ve lisanslı yazılımın sadece markalı bilgisayar satıcıları tarafından sağlandığı, markasız ve toplama bilgisayar satan satıcı ve sağlayıcıların garantisiz ürün sattıkları, satış sonrası servis hizmetlerini sağlamadıkları ve lisansız yazılım kullandıkları izleniminin yarattığı; bu durumun; 4077 sayılı Kanun'un 4822 sayılı Kanun'la değişik 16. maddesine aykırı olduğuna ve reklâm veren Escort, Datateknik, Casper, Vestel, Hewlett Packard, Symantec Türkiye ve Microsoft'a ayrı ayrı 44.975.-YTL idari para cezası ve durdurma cezası verilmesine karar verilmiştir."

Microsoft'un başının altından çıktı

BKB, Microsoft Türkiye tarafından, çeşitli firmaların da desteğiyle kurulmuş bir oluşum. OEM (markasız) bilgisayar pazarında kopya yazılımlar kullanıldığını ve bu yüzden zarar gördüğünü düşünen Microsoft, bu amaçla daha önce de BSA adlı korsan yazılımla mücadele eden oluşumu kurmuş ve bu oluşum da şirketlere polisi de yanına alarak baskınlar düzenlediği için tepki görmüştü.

Reklâmlarda, markasız ve ısmarlama bilgisayar (toplama) üreticileri hakkında "korsan, merdiven altı imalatçısı" gibi ifadeler kullanılmış, bu üreticilerin sattığı ürünlerde garanti vermedikleri iddia edilmişti. Oysa, ısmarlama bilgisayar üreticileri içinde garanti verenler olduğu gibi, bilgisayarda kullanılan her parçanın da kendi garantisi bulunuyor.

Krizde markasıza yöneliş arttı

2001 yılından itibaren piyasada markasız bilgisayar tüketiminin artması, hem donanım hem de yazılım üreticilerini rahatsız etti. 2003'te Intel'in Türkiye Genel Müdürü olan Ayşegül İldeniz, Turk.Internet.com'a verdiği röportajda o dönemde tam 1070 bilgisayar üreticisi müşterileri olduğunu ancak markalı bilgisayar satışının artmasından yana olduklarını açıklamıştı. İldeniz'in verdiği bilgiye göre bu 1070 firma vergisini ödeyen yasal çalışan kurumlardı.

"Korsan, merdiven altı üreticisi"

Tüm bunlar olurken, Microsoft harekete geçti ve 7 şirketi arkasına alarak "Bilgisayar Kullanıcılarını Bilinçlendirme Platformu"nu kurdu. İçinde Escort Computer, Datateknik, Casper, Vestel, Hewlett Packard, Microsoft ve Symantec Türkiye'nin bulunduğu bu oluşum aslında kullanıcıyı bilinçlendirmekten çok, markalı bilgisayarların satışını artırmaya, markasız bilgisayar üretimini kösteklemeye yönelikti. Hedefe ulaşmak için de, markasız ve ısmarlama (yaygın ifadeyle toplama) bilgisayar üretenler, "korsan, merdiven altı imalatçısı" gibi ifadeler reklâmlarda kullanılarak karalanmaya başlandı.

BKB'ye 7 firma katıldı. Bunlar, Escort Computer, Datateknik, Casper, Vestel, Hewlett Packard, Microsoft ve Symantec Türkiye idi. Bu firmalardan HP ve Datateknik, bir süre sonra platformdan ayrıldı.

mbd@melihbayramdede.com
www.melihbayramdede.com